Эсрэг хуримтлуулагч
Эсрэг хуримтлуулагч бооцоо нь шийдэгдэх нөхцлийн хувьд хуримтлуулагч бооцооны эсрэг утгатай бооцоо юм (өөрөөр хэлбэл ижил хуримтлуулагч бооцоо нь алдах бол эсрэг хуримтлуулагч бооцоо хожих болно). Иймээс эсрэг хуримтлуулагч нь өөр өөр үйл явдлуудад хоёр ба түүнээс дээш сонголт хийдэг бооцоо бөгөөд үүнээс хамгийн багадаа нэг үр дүн буруу байвал хождог бооцоо юм.
(Хуримтлуулагч бооцоо хожихын тулд сонголтууд нь таны бооцооны үр дүнтэй тохирч байх ёстойг санаарай).
Эсрэг хуримтлуулагчийн магадлалыг бодит нэгтгэсэн бооцооны хожлын магадлалтай харьцуулж автоматаар тооцох болно
Жишээлбэл: €100-г 3 сонголт эсрэг хуримтлуулагчид бооцоо дараах магадлалтай тавьсан бол:
- Сонголт 1: 1.50 (1/2)
- Сонголт 2: 2.00 (1/1)
- Сонголт 3: 2.60 (8/5)
Дээрх сонголтуудыг агуулсан хуримтлуулагч бооцооны магадлал нь: 1.50 x 2.00 x 2.60 = 7.80 (34/5).
Эсрэг хуримтлуулагчийн нийт магадлал 1.08 (2/25) болно.
Дээрх эсрэг хуримтлуулагч бооцоо дараах маягаар шийдэгдэх боломжтой:
Хэрэв нэг сонголт нь таамагласан үр дүнтэй таарагүй ч (бооцоо алдсан), бусад сонголтууд нь үр дүнтэй тохирсон тохиолдолд бооцоо нь €100 х 1.08 = €108 шийдэгдэх бөгөөд цэвэр ашиг €8 байх болно (бооцооны €100 өртөг хасч).
Хэрэв үйл явдлын 3 дахь сонголт нь хүчингүй зарлагдсан бол (1.00 (0/1) магадлалаар шийдэгсэн), хуримтлуулагчийн нийт магадлал нь эсрэг хуримтлуулагчтай харьцуулахад 7.8 (34/5)-аас 3.0 (2/1) хүртэл буурах болно: 1.50 x 2.00 x 1.00 = 3.00.
Иймээс эсрэг хуримтлуулагчийн нийт магадлал 1.08 (2/25)-аас 1.333 (1/3) хүртэл холбогдон өсөх болно. Хэрэв ганц л сонголт нь таамагласан үр дүнтэй таарахгүй бол (бооцоо алдсан) эсрэг хуримтлуулагчийн бооцоо хожих бөгөөд доорх маягаар шийдэгдэх болно:
€100 х 1.333 = €133,30
Цэвэр ашиг: €133,30 - €100 (бооцооны өртөг) = €33,30.Хэрэв үйл явдлын 2 ба 3 дахь сонголт нь хүчингүй зарлагсдан бол (1.00 (0/1) магадлалаар шийдэгсэн), хуримтлуулагчийн нийт магадлал нь эсрэг хуримтлуулагчтай харьцуулахад 7.8 (34/5)-аас 1.5 (1/2) хүртэл буурах болно: 1.50 x 1.00 x 1.00 = 1.50.
Иймээс эсрэг хуримтлуулагчийн нийт магадлал 1.08 (2/25)-аас 2.50 (6/4) хүртэл холбогдон өсөх болно. Хэрэв Сонголт 1 нь заасан үр дүнтэй тохироогүй (буруу таамагласан) бол эсрэг хуримтлуулагчийн бооцоо хожих бөгөөд доорх маягаар шийдэгдэх болно:
€100 х 2.50 = €250
Цэвэр ашиг: €250 - €100 (бооцооны өртөг) = €150.Хэрэв зарим сонголт нь таамагласан үр дүнтэй таарсан ч бусад сонголтуудыг хүчингүй (1.00 (0/1) магадлалаар шийдэгсэн) гэж зарласан бол эсрэг хуримтлуулагч бооцоо нь алдах болно.
Хэрэв эсрэг хуримтлуулагчийн бүх сонголтууд цуцлагдсан үйл явдалд таарсан бол (1.00 (0/1) магадлалаар шийдэгдсэн) тухайн эсрэг хуримтлуулагч бооцоо нь бүхэлдээ хүчингүйд тооцоогдох бөгөөд бооцооны өртгийг данс руу буцаах болно.
Эсрэг хуримтлуулагчийн үр дүн хэрхэн олон янзаар шийдэгдсэн жишээнүүдтэй танилцана уу.
Сонголт бүрийн үр дүнг доорхи байдлаар харуулсан байгаа:
“+” Зөв таамагласан үр дүн.
“-” Буруу таамагласан үр дүн.
“=” Цуцлагдсан үйл явдлын сонголтууд. 1.00 (0/1) магадлалаар шийдэгсэн.
| Үйл явдлууд | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Бооцоо, € | Сонголт 1 (магадлал=1.5) | Сонголт 2 (магадлал=2.0) | Сонголт 3 (магадлал=2.6) | Эср-Хүр. Магадлал | Хүримтлуулагч Магадлал | Эср-Хүр. Төлбөр, € | Хүримтлуулагч Төлбөр, € |
| Хожлын бооцоонууд: | |||||||
| 100,00 | – | + | + | 1.08 (2/25) | 7.80 (34/5) | 108,00 | 0,00 |
| 100,00 | + | - | + | 1.08 (2/25) | 7.80 (34/5) | 108,00 | 0,00 |
| 100,00 | + | + | - | 1.08 (2/25) | 7.80 (34/5) | 108,00 | 0,00 |
| 100,00 | – | - | + | 1.08 (2/25) | 7.80 (34/5) | 108,00 | 0,00 |
| 100,00 | – | + | - | 1.08 (2/25) | 7.80 (34/5) | 108,00 | 0,00 |
| 100,00 | + | - | - | 1.08 (2/25) | 7.80 (34/5) | 108,00 | 0,00 |
| 100,00 | – | - | - | 1.08 (2/25) | 7.80 (34/5) | 108,00 | 0,00 |
| Алдсан бооцоонууд | |||||||
| 100,00 | + | + | + | 1.08 (2/25) | 7.80 (34/5) | 0,00 | 780,00 |
Үүнээс гадна, нэг эсвэл түүнээс дээш сонголт нь хүчингүйд тооцсон үйл явдлуудад таарсан тохиолдолд зарим эсрэг хуримтлуулагчийн бооцоонуудын үр дүнгийн шийдэгдэх тооцоог доор харуулав.
| Үйл явдлууд | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Бооцоо, € | Сонголт 1 (магадлал=1.5) | Сонголт 2 (магадлал=2.0) | Сонголт 3 (магадлал=2.6) | Эср-Хүр. Магадлал | Хүримтлуулагч Магадлал | Эср-Хүр. Төлбөр, € | Хүримтлуулагч Төлбөр, € |
| Хүчингүй сонголттой хожлын бооцоонууд: | |||||||
| 100,00 | = | - | + | 1.143 (1/7)* | 5.20 (21/5) | 114,28 | 0,00 |
| 100,00 | + | = | - | 1.222 (2/9) | 3.90 (29/10) | 122,22 | 0,00 |
| 100,00 | – | + | = | 1.333 (1/3) | 3.00 (2/1) | 133,33 | 0,00 |
| 100,00 | – | = | + | 1.222 (2/9) | 3.90 (29/10) | 122,22 | 0,00 |
| 100,00 | + | - | = | 1.333 (1/3) | 3.00 (2/1) | 133,33 | 0,00 |
| 100,00 | = | + | - | 1.143 (1/7) | 5.20 (21/5) | 114,28 | 0,00 |
| 100,00 | – | - | = | 1.333 (1/3) | 3.00 (2/1) | 133,33 | 0,00 |
| 100,00 | – | = | - | 1.222 (2/9) | 3.90 (29/10) | 122,22 | 0,00 |
| 100,00 | = | - | - | 1.143 (1/7) | 5.20 (21/5) | 114,28 | 0,00 |
| 100,00 | = | = | - | 1.43 (43/100) | 2.60 (13/5) | 143,00 | 0,00 |
| 100,00 | = | - | = | 1.72 (18/25) | 2.00 (1/1) | 172,00 | 0,00 |
| 100,00 | - | = | = | 2.50 (6/4) | 1.50 (1/2) | 250,00 | 0,00 |
| Бооцооны өгөөж | |||||||
| 100,00 | = | = | = | 1.00 (0/1) | 1.00 (0/1) | 100,00 | 100,00 |
| Алдсан бооцоонууд | |||||||
| 100,00 | = | + | + | 1.143 (1/7) | 5.20 (21/5) | 0,00 | 520,00 |
| 100,00 | + | = | + | 1.222 (2/9) | 3.90 (29/10) | 0,00 | 390,00 |
| 100,00 | + | + | = | 1.333 (1/3) | 3.00 (2/1) | 0,00 | 300,00 |
| 100,00 | = | = | + | 1.43 (43/100) | 2.60 (13/5) | 0,00 | 260,00 |
| 100,00 | = | + | = | 1.72 (18/25) | 2.00 (1/1) | 0,00 | 200,00 |
| 100,00 | + | = | = | 2.50 (6/4) | 1.50 (1/2) | 0,00 | 150,00 |
* Жишээ: Хэрэв сонголт нь цуцлагдсанд тооцсон үйл явдалд байгаа бол (1.00 (0/1) магадлалаар шийдэгдсэн), ижил хуримтлуулагч бооцооны магадлал 2.00 x 2.60 = 5.20 (21/5) байна. Иймээс эсрэг хуримтлуулагчийн магададлал нь 1.143 (1/7) байх болно.